1. Giới thiệu
Hành vi mất động lực là một đặc điểm quan trọng của chấn thương sọ não. Tuy nhiên, cơ chế gây ra hành vi mất động lực vẫn chưa được tìm hiểu rõ. Có bằng chứng cho thấy thay đổi trong việc thưởng có thể là một yếu tố quan trọng. Thưởng có thể đến từ hai nguồn quan trọng: thưởng ngoại tại (ví dụ: tiền) và thưởng nội tại (ví dụ: niềm vui). Ở đây, chúng tôi sử dụng một mô hình thực nghiệm để xem xét sự đóng góp của nhạy cảm với thưởng nội tại-ngoại tại đến hành vi mất động lực sau chấn thương sọ não và quá trình thần kinh nhận thức liên quan đến các thành phần xử lý thưởng này.
Hành vi mất động lực là một đặc điểm quan trọng sau chấn thương sọ não. Tuy nhiên, chúng ta vẫn chưa hiểu rõ về cơ chế gây ra hành vi mất động lực. Có những bằng chứng cho thấy thay đổi trong việc “nhận thưởng” có thể đóng vai trò quan trọng. Có hai nguồn thưởng quan trọng: thưởng ngoại tại (thưởng từ bên ngoài, ví dụ: tiền bạc) và thưởng nội tại (thưởng từ bên trong, ví dụ: niềm vui). Trong nghiên cứu này, chúng tôi sử dụng một mô hình thực nghiệm để xem xét sự ảnh hưởng của khả năng nhạy cảm với cả thưởng nội tại và ngoại tại đến hành vi mất động lực sau chấn thương sọ não và các quá trình nhận thức thần kinh liên quan đến việc xử lý những yếu tố thưởng này.
2. Phương pháp
2.1. Khách thể nghiên cứu
Trong nghiên cứu này, các tác giả đã điều tra 57 bệnh nhân chấn thương sọ não (nhóm TBI có hành vi mất động lực lâm sàng/nặng [TBI + sA], nhóm TBI có hành vi mất động lực tiềm ẩn/trung bình [TBI + mA] và nhóm TBI không có hành vi mất động lực [TBI-A]), cùng với 30 người khỏe mạnh.
2.2. Cách thức tiến hành
-
Các khách thể được yêu cầu hoàn thành “nhiệm vụ tặng quà sinh nhật”.
-
Trong điều kiện “thưởng nội tại”, người tham gia chọn “đi” để nhận quà hoặc “đợi” để nhận quà tương tự.
-
Trong điều kiện “thưởng ngoại tại”, nhiệm vụ giống nhau, tuy nhiên, người tham gia nhận được lợi ích tiền bạc khi chọn “đi” thay vì “đợi”.
2.3. Công cụ đo lường
- Bài kiểm tra nhận thức Montreal để kiểm tra trí tuệ.
3. Kết quả
-
Nhóm người chấn thương sọ não có hành vi mất động lực lâm sàng/nặng (TBI + sA) có tỷ lệ nhạy cảm cao đối với cả thưởng nội tại và thưởng ngoại tại thấp hơn so với nhóm người chấn thương sọ não có hành vi mất động lực tiềm ẩn/trung bình (TBI + mA), nhóm chấn thương sọ não không có hành vi mất động lực (TBI-A) và nhóm người khỏe mạnh.
-
Nhóm người chấn thương sọ não có hành vi mất động lực lâm sàng/nặng (TBI + sA) cho rằng việc chọn “đi” trong điều kiện thưởng nội tại đòi hỏi nỗ lực hơn và họ ra quyết định “đi” ít hơn trong điều kiện thưởng ngoại tại.
-
Chỉ có chỉ số sự chú ý dự đoán khả năng nhạy cảm với thưởng nội tại, trong khi chức năng thực thi, sự chú ý và nhóm dự đoán khả năng nhạy cảm với thưởng ngoại tại.
4. Ý nghĩa
-
Nghiên cứu này chứng minh mối quan hệ giữa sự giảm nhạy cảm với thưởng nội tại - ngoại tại và hành vi mất động lực sau chấn thương sọ não.
-
Những kết quả này có thể được tích hợp vào các thử nghiệm trong tương lai để cải thiện hành vi mất động lực trong thực hành lâm sàng
Tài liệu tham khảo
Quang, H., Kumfor, F., Balleine, B., Nguyen, T.-V., Nguyen, T.-Q., Nguyen, M.-N., & McDonald, S. (2022). Contributions of intrinsic and extrinsic reward sensitivity to apathy: Evidence from traumatic brain injury. Neuropsychology,36(8), 791-802. https://doi.org/10.1037/neu0000858