Có nhiều cách phân loại khác nhau, tuỳ vào quy định của mỗi khu vực, quốc gia và các hiệp hội quản lý ngành. Bản phân tích dưới đây chỉ ra sự khác biệt theo trình độ học vấn, chuyên môn và quy định của pháp luật.
Nhà tâm lý học
Trình độ học vấn
Ít nhất hoàn thành chương trình Tâm lý học 6 năm (tại Úc) hoặc 8 năm tại Mỹ. Để có chứng chỉ làm việc trong lĩnh vực cụ thể (tâm lý học thần kinh, tâm lý học tổ chức,…) thời gian đào tạo và thực hành giám sát sẽ dài hơn, từ 8-10 năm.
Hoàn thành chương trình bác sĩ chuyên khoa tâm thần.
Đa dạng, nhất là từ bậc đại học.
Đa dạng, nhất là từ bậc đại học.
Chuyên môn
Chẩn đoán, đánh giá và can thiệp các rối loạn tâm lý/tâm thần của con người, áp dụng kiến thức này để khuyến khích cho việc điều chỉnh và phát triển cho các cá nhân, xã hội, giáo dục hoặc nghề nghiệp.
Chẩn đoán và điều trị các rối loạn tâm thần, sử dụng cả phác đồ thuốc.
Hỗ trợ, trợ giúp về mặt tâm lý nhằm mục đích giúp thân chủ tự nhìn nhận vấn đề của chính mình và tự tìm lấy tiềm năng của bản thân để giải quyết vấn đề của chính mình.
Cung cấp liệu pháp và hỗ trợ trong việc chữa trị các vấn đề tâm lý.
Được đào tạo và được cấp phép để sử dụng các phương thức tâm lý để điều trị các vấn đề rối nhiễu tinh thần, cảm xúc và hành vi.
Phạm vi làm việc
Điều trị các rối loạn tâm thần, không cung cấp thuốc.
Điều trị các rối loạn tâm thần, cung cấp thuốc.
Tư vấn cá nhân, tư vấn hôn nhân và gia đình, tư vấn sự nghiệp…
Cung cấp liệu pháp cá nhân, nhóm và gia đình, tư vấn cuộc sống…
Hỗ trợ cho ai
Từ bệnh nhân gặp phải các vấn đề về tâm lý/tâm thần đến những cá nhân, cặp đôi, gia đình, nhóm chưa có chẩn đoán lâm sàng.
Các bệnh nhân tâm thần, rối loạn tâm thần.
Cá nhân, cặp đôi, gia đình, nhóm.
Cá nhân, cặp đôi, gia đình, nhóm.
Định hướng và lý thuyết
Dựa trên lý thuyết tâm lý và nghiên cứu khoa học.
Dựa trên kiến thức y tế và nghiên cứu tâm thần.
Dựa trên tâm lý học, kỹ năng tham vấn, lắng nghe và phản hồi.
Dựa trên các liệu pháp và kỹ thuật thực hành.
Luật pháp và quy định
Đã được định dành và xuất hiện trong trong Danh mục nghề nghiệp Việt Nam từ năm 2020 do Thủ tướng ban hành. Thế nhưng vẫn chưa có chứng chỉ hành nghề được quy định và cấp phép cụ thể.
Được quy định bởi Luật Bảo hiểm Y tế, quy định về bệnh viện.
Chưa có quy định chính thức tại Việt Nam.
Đã được định danh và xuất hiện trong trong Danh mục nghề nghiệp Việt Nam từ năm 2020 do Thủ tướng ban hành.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
About APA Frequently asked questions about the American Psychological Association. https://www.apa.org/support/about-apa?item=7
What Are the Branches of Psychology? https://www.psychologycareercenter.org/what-are-the-branches-of-psychology
How Different Branches of Psychology Study the Brain and Behavior. https://www.verywellmind.com/major-branches-of-psychology-4139786
28 Main Branches of Psychology. https://www.explorepsychology.com/branches-of-psychology/
APA: Psychology Subfields. https://www.apa.org/education-career/guide/subfields
Quyết định ban hành danh mục nghề nghiệp Việt Nam. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/lao-dong-tien-luong/Quyet-dinh-34-2020-QD-TTg-Danh-muc-nghe-nghiep-Viet-Nam-su-dung-trong-thong-ke-ve-lao-dong-458436.aspx