1. Hiểu về Stress
1.1. Stress là gì?
Stress (tạm dịch là căng thẳng) là một phản ứng bình thường của cơ thể, xuất hiện khi chúng ta đối mặt với một số tình huống khó khăn (hoặc những sự việc mà ta cảm thấy áp lực hoặc lo lắng). Tình huống khó khăn có thể là kỳ thi quan trọng, tình huống phải thuyết trình trước lớp hoặc đối mặt với một vấn đề khó giải quyết…
1.2. Hệ trục HPA và phản ứng cơ thể đối với stress
Hệ trục HPA là tên viết tắt của các cơ quan Hypothalamus (dưới đồi) - Anterior pituitary (tuyến yên) - Adrenal gland (thượng thận). Khi gặp phải các tác nhân gây stress với cường độ cao và diễn ra trong khoảng thời gian dài, sẽ khiến cơ thể tiết ra một nồng độ cao các hormone cortisol. Điều này dẫn đến sự mất cần bằng của hệ trục HPA.
2. Phân loại stress
Bao gồm: Stress có lợi (eustress) và Stress có hại (distress).
Stress có lợi
(Eustress)
Stress có hại
(Distress)
Tác động tích cực
Tác động tiêu cực
Tạo động lực để cố gắng
Gây ra lo lắng và mệt mỏi
Thúc đẩy và cải thiện hiệu suất làm việc
Giảm hiệu suất làm việc và cản trở hoạt động hàng ngày
Tăng cường tự tập trung, sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề
Khó tập trung, suy giảm trí nhớ và khó quyết đoán.
Stress mãn tính còn làm tăng nguy cơ bị các bệnh về hệ tiêu hóa, hư hỏng mạch máu, đau tim và đột quỵ.
Như vậy, stress - phản ứng tự nhiên của cơ thể vừa có thể là một tình trạng tạm thời và có lợi, giúp chúng ta đối mặt với thách thức và đạt được thành công… Tuy nhiên, khi stress trở thành mãn tính và không được quản lý cẩn thận, nó có thể gây ra những hệ quả nghiêm trọng cho sức khỏe thể lý và tâm lý của chúng ta… Vậy để ứng phó với “Stress có hại” sẽ như thế nào?
Tài liệu tham khảo
Understanding the stress response. https://www.health.harvard.edu/staying-healthy/understanding-the-stress-response
What Is the Hypothalamic-Pituitary-Adrenal (HPA) Axis? https://www.verywellhealth.com/hypothalamic-pituitary-adrenal-hpa-axis-5222557
Hypothalamic-Pituitary-Adrenal (HPA) Axis & The Stress Response. https://www.simplypsychology.org/hypothalamic-pituitary-adrenal-axis.html