Bệnh Alzheimer
(Alzheimer’s Disease)
Dementia mạch máu
(Vascular Dementia)
Dementia thể Lewy
(Lewy Body Dementia)
Teo não thuỳ trán và thuỳ thái dương
(Frontotemporal Dementia)
1. Giới thiệu
Bệnh Alzheimer là dạng dementia phổ biến nhất, chiếm một tỷ lệ đáng kể các trường hợp. Đó là một rối loạn não tiến triển ảnh hưởng đầu tiên đến trí nhớ hoặc các hoạt động nhận thức.
Dementia mạch máu là loại sa sút trí tuệ phổ biến thứ hai. Nó xảy ra khi lượng máu cung cấp cho não bị giảm, dẫn đến tổn thương các tế bào não.
Dementia thể Lewy là một loại chứng mất trí nhớ liên quan đến sự hiện diện của các chất đạm bất thường trong não.
Teo não thuỳ trán trước và thuỳ thái dương đề cập đến một nhóm các rối loạn được đặc trưng bởi sự thoái hóa tế bào thần kinh ở thùy trán và thùy thái dương của não.
2. Điều gì xảy ra trong não
Sự kết tụ bất thường của các protein tạo thành các mảng amyloid và các đám rối dẫn đến teo não chủ yếu ở vùng sau của thuỳ thái dương và vùng dưới thuỳ đỉnh.
Máu đông lại làm gián đoạn lưu lượng máu trong não.
Sự lắng đọng bất thường của protein alpha-synuclein, ảnh hưởng đến màng bảo vệ của não.
Số lượng hoặc các dạng protein tau và TDP-43 bất thường tích tụ trong tế bào thần kinh ở thùy trán và đầu thuỳ thái dương.
3. Triệu chứng
a. Nhẹ
-
Hay đi lang thang.
-
Thường bị lạc đường.
-
Thường lặp đi lặp lại các câu hỏi và câu nói.
b. Trung bình
- Khó khăn trong nhận biết bạn bè và người thân.
c. Nặng
-
Không thể giao tiếp.
-
Quên đi các sự kiện gần đây hoặc sự kiện quan trọng trong quá khứ.
-
Khó khăn trong việc ghi nhớ thông tin mới.
-
Đặt nhầm vị trí các đồ vật.
-
Ảo giác.
-
Hoang tưởng.
a. Nhận thức
-
Không có khả năng tập trung hoặc chú ý.
-
Ý tưởng lộn xộn hoặc không logic.
-
Không tỉnh táo.
b. Cơ thể
-
Cứng cơ.
-
Mất khả năng phối hợp.
-
Thay đổi tâm trạng.
c. Giấc ngủ
-
Mất ngủ.
-
Buồn ngủ nhiều vào ban ngày.
d. Ảo giác
a. Hành vi và cảm xúc
-
Khó lên kế hoạch và tổ chức.
-
Có hành vi bốc đồng
-
Cảm xúc phẳng lặng hoặc cảm xúc thái quá.
b. Vận động
-
Run tay
-
Gặp khó khăn trong việc giữ thăng bằng trong đi đứng.
c. Ngôn ngữ
- Khó khăn trong việc nói hoặc hiểu lời nói.
- Lưu ý: có thể gặp một số rối loạn tiền đình và các triêu chứng cơ thể khác.
4. Độ tuổi chẩn đoán điển hình
-
Thường giữa những năm 60 trở lên.
-
Một số trường hợp giữa những năm 30 – 60.
-
Trên 65 tuổi.
-
50 tuổi trở lên
-
Từ 45 – 64 tuổi.
5. Chẩn đoán
Các triệu chứng có thể giống nhau giữa các loại dementia khác nhau và một người có thể mắc nhiều hơn một dạng dementia, điều này có thể gây khó khăn cho việc chẩn đoán chính xác. Các triệu chứng cũng có thể khác nhau từ người này sang người khác. Vì vậy, nếu khi ngờ, bạn nên đưa người thân đi khám và xét nghiệm thần kinh để giúp chẩn đoán chính xác dementia.
Tài liệu tham khảo
Understanding Different Types of Dementia. https://www.nia.nih.gov/health/infographics/understanding-different-types-dementia