1. Giới thiệu về các loại trí nhớ
1.1. Trí nhớ ngắn hạn (trí nhớ làm việc)
Đây là loại trí nhớ giúp bạn lưu trữ thông tin một cách tạm thời, cần thiết cho hoạt động hàng ngày và xuất hiện khi bạn học tập và làm việc. Ví dụ: ghi nhớ thông tin trên biển quảng cáo, hay một thông tin trong cuộc họp…
Trí nhớ ngắn hạn giúp bạn giữ được thông tin và sự tập trung. Nhưng trí nhớ ngắn hạn suy yếu dần và mất đi nếu không được củng cố.
1.2. Trí nhớ dài hạn
Đây là khả năng lưu giữ và truy xuất lại thông tin trong một khoảng thời gian dài sau đó. Ví dụ: một kỷ niệm đã qua, một bài thơ đã học, một ai đó đã gặp rất lâu trong quá khứ nhưng bạn vẫn có thể được nhớ lại với độ chính xác cao.
Trí nhớ dài hạn bao gồm 2 nhóm nhỏ:
• Trí nhớ sự kiện và kiến thức, và
• Trí nhớ kỹ năng và thói quen.
1.2.1. Trí nhớ sự kiện và kiến thức
Là loại trí nhớ được hình thành dựa trên việc lưu trữ thông tin về các sự kiện cụ thể hay kiến thức đã tiếp thu trong thời gian dài. Ví dụ như: Các sự kiện lịch sử, ngày sinh nhật bạn bè, kiến thức về một hiện tượng vật lý hay một phương pháp toán học.
Các sự kiện kiện và kiến thức này được được truy xuất một cách nhanh chóng và chính xác nhờ vào khả năng ghi nhớ dài hạn.
1.2.2. Trí nhớ kỹ năng/thói quen
Là loại trí nhớ hình thành dựa trên việc luyện tập hành động trong một thời gian dài, ghi nhớ các thao tác và dần trở thành kỹ năng, kỹ xảo hay thói quen. Loại trí nhớ này giúp bạn thực hiện các vận động một cách dễ dàng. Đặc biệt, một khi các kỹ năng và thói quen được hình thành, bạn sẽ khó quên các thao tác về vận động dù đã lâu không thực hiện. Ví dụ: kỹ năng chạy xe đạp, kỹ năng viết chữ, thói quen hút thuốc, ngủ nướng… đều liên quan đến trí nhớ dài hạn.
Trí nhớ dài hạn đóng vai trò quan trọng trong tích lũy thông tin và truy cập thông tin về trải nghiệm, kiến thức và kỹ năng trong một thời gian dài. Nhờ vậy, chúng ta có thể giải quyết vấn đề, đưa ra quyết định và hoàn thành nhiệm vụ hiệu quả trong học tập và công việc
2. Rèn luyện trí nhớ lâu dài với các bài tập đơn giản
2.1. Bài tập thực hành trí nhớ ngắn hạn
Bạn có 10 giây để nhìn vào bức hình dưới đây.
Nào, chúng ta cùng bắt đầu thôi!
Sau khi hết 10 giây, bạn hãy che bức hình bên dưới lại và bắt đầu liệt kê:
-
3 loài vật mà bạn có thể nhớ được: ……………………………………………………………………………
-
5 loài vật mà bạn có thể nhớ được: ……………………………………………………………………………
-
7 loài vật mà bạn có thể nhớ được: ……………………………………………………………………………
-
9 loài vật mà bạn có thể nhớ được: ……………………………………………………………………………
2.2. Bài tập thực hành trí nhớ dài hạn sự kiện và kiến thức
- Bây giờ các bạn hãy nhớ lại xem thứ 5 tuần trước chúng ta đã ăn những gì nhé!
- Hoặc bạn cũng có thể kể lại một kiến thức thú vị thời học cấp 2 mà bạn nhớ
2.3. Bài tập thực hành trí nhớ dài hạn thói quen và kỹ năng
Hướng dẫn thực hiện
Bước 1: Chuẩn bị một chiếc gương, tờ giấy đã in sẵn hình cần vẽ và bút.
Bước 2: Đặt chiếc gương ở phía trước tờ giấy, sao cho bạn có thể nhìn thấy hình ảnh của hình cần vẽ trong gương. Nếu có thể, hãy tìm cách chắn tầm nhìn trực tiếp của bạn xuống tờ giấy
Bước 3: Bạn hãy nhìn vào trong gương (không nhìn trực tiếp vào tờ giấy) và vẽ lại bức hình bạn đã nhìn thấy vào tờ giấy.
Lưu ý: Khi bạn cố gắng theo dõi hình ảnh mà bạn nhìn thấy trong gương, bộ não của bạn sẽ bị đánh lừa rằng nó đang nhìn vào hình ảnh thực, không phải hình ảnh được lật. Đây là lý do tại sao bạn vẽ bị lệch. Nếu bạn tiếp tục luyện tập, bộ não của bạn sẽ học rằng bạn đang nhìn vào hình ảnh được lật và bạn sẽ trở nên tốt hơn.
2.4. Một số gợi ý khác
Ngoài ra, để rèn luyện và cải thiện khả năng ghi nhớ, bạn có thể thử áp dụng những gợi ý sau:
- • Trò chơi sudoku và câu đố: Tham gia vào các trò chơi logic như sudoku và câu đố. Những trò chơi này giúp tăng cường khả năng tư duy và nhớ thông tin chi tiết.
- • Ghi chú và xây dựng lịch: Hãy viết ra những ghi chú cần và xây dựng lịch trình hàng ngày. Điều này giúp tập trung và ghi nhớ thông tin quan trọng.
- • Trò chơi từ vựng: Tìm hiểu và ghi nhớ các từ vựng mới mỗi ngày. Sử dụng phương pháp ghép cặp từ hoặc viết lại những từ vựng bạn đã học để tăng khả năng nhớ.
Việc hiểu và duy trì việc rèn luyện trí nhớ cũng góp phần làm nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo ra sự tự tin trong học tập, công việc và các hoạt động hàng ngày. Tuy nhiên, hãy nhớ rằng rèn luyện trí nhớ không phải là một thời điểm, mà là cả một quá trình. Vì vậy hãy kiên nhẫn và thực hiện đều đặn bạn nhé!
Tài liệu tham khảo
Sách “Maintain Your Brain - What you can do to improve your brain’s health and avoid dementia” của Michael J. Valenzuela.
Regular exercise changes the brain to improve memory, and thinking skills (https://www.health.harvard.edu/blog/regular-exercise-changes-brain- improve-memory-thinking-skills-201404097110).
Boost your memory by eating right (https://www.health.harvard.edu/mind- and-mood/boost-your-memory-by-eating-right).
7 Brain Exercises to Strengthen Your Mind (https://www.verywellmind.com/brain-exercises-to-strengthen-your-mind- 2795039).